Przyprawy i zioła, które musisz mieć w swojej kuchni

To moja mama zaszczepiła we mnie miłość do przypraw, kiedy byłam jeszcze dzieckiem. Dziś, gdy gotuję z sentymentem wracam do chwil, gdy zrywałam z gałązek świeże listki bazylii, mięty, majeranku czy oregano, by później wykorzystywać je w różnych posiłkach. Wracam też pamięcią do chwil, gdy mama dowodziła w kuchni: “dodaj szczyptę” mówiła i wymieniała kolejno: kurkumy, pieprzu, kminku, cynamonu i wielu innych przypraw.

Czym właściwie są przyprawy

Przyprawami można nazwać różne części roślin np. owoce, nasiona, korzenie i liście.

• Do dań na słodko wykorzystuję głównie cynamon (pozyskiwany z kory), gałkę muszkatołową i kardamon (nasiona) oraz imbir (korzeń).
• Do dań wytrawnych używam natomiast: kurkumę (korzeń), chili, paprykę słodką i ostrą (owoc), bazylię, oregano i tymianek (liście).

Dlaczego cenię zioła i przyprawy

Zioła i przyprawy cenię zwłaszcza ze względu na ich niezwykłe właściwości prozdrowotne i lecznicze. Wiele z tych dodatków przyprawowych jest jednocześnie produktem wykorzystywanym w ziołolecznictwie. Lista korzyści wynikająca z ich stosowania jest długa, wspomnę tylko o kilku takich jak:

• przyspieszenie procesu trawienia,
• działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze.

Przyprawy są jak skarby od natury.

Jest jeszcze jeden bardzo ważny aspekt wykorzystywania w kuchni przypraw. Są one cenione ze względu na walory sensoryczne, w tym aromat – nadają niezwykły smak i zapach potrawom. Przyprawy nadają również niezwykły kolor naszym daniom, jak na przykład kurkuma, która barwi potrawy na piękny żółty kolor.

Najłatwiej zacząć od dań, które i tak macie w planie na dany dzień: wtedy przyprawa jest dodatkiem, a nie osobnym projektem. W aplikacji Diet & Training by Ann znajdziecie tysiące przepisów z rozpisanymi wartościami odżywczymi, więc szybko sprawdzicie, gdzie cynamon, kurkuma czy oregano pasują do posiłku, który już macie w jadłospisie.

Cynamon

To moja ulubiona przyprawa. Pozyskuje się go z kory cynamonowca, a jego ojczyzną jest Cejlon (Sri Lanka). Za co cenię ją najbardziej? Za aromat – bez niego nie wyobrażam sobie wypieków w okresie Bożego Narodzenia, ale także szarlotki czy jaglanki na co dzień. Ponadto cenię jego właściwości prozdrowotne. Cynamon poprawia trawienie, pobudza wydzielanie żółci i soków trawiennych, pomaga przy wzdęciach, biegunkach, zgadze czy wrzodach. Składniki aktywne zawarte w cynamonie są zaliczane do jednych z najsilniejszych naturalnych antyseptyków (właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybiczne), wykorzystywane w leczeniu m.in. przeziębień i grypy. Przeprowadzone do tej pory badania wykazały, że cynamon może odgrywać rolę w prewencji i leczeniu cukrzycy, nowotworów i chorób sercowo-naczyniowych. Jest on też w czołówce jeśli chodzi o produkty o najsilniejszych właściwościach przeciwutleniających, a te drogie Panie interesują każdą z nas 🙂

Imbir

Imbir dodaję do koktajli, zup, a nawet herbaty. Używam go praktycznie każdego dnia, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Jak wykazano w wielu badaniach spożywanie imbiru okazuje się nieść ogromne korzyści zdrowotne i lecznicze np. wpływa korzystnie na profil lipidowy krwi. Działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Imbir polecam wszystkim, którzy chcą zachować młodość na dłużej, gdyż ma on wysoki potencjał przeciwutleniający.

Kurkuma

Kurkuma to zdecydowany lider wśród wszystkich przypraw. Dodaje ją najczęściej do koktajli. Przygotowuję też z niej magiczny tonik (znajdziesz go w przepisie na poranny tonik), który nazywam prozdrowotną bombą! Kurkuma działa przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, a także przeciwutleniająco. Udowodniono, że aktywny składnik kurkumy (kurkumina) działa prewencyjne w przypadku schorzeń neurodegeneracyjnych, takich jak choroby Alzheimera i Parkinsona. Kurkumina wykazuje także udowodnione działanie przeciwnowotworowe.

Bazylia

To moja królowa ziół doniczkowych. Kojarzy mi się zwłaszcza z kuchnią włoską. Idealnie komponuje się z makaronem i pomidorami. Pychota! 🙂 Z bazylii przyrządzam również moje ulubione pesto. Wykazuje ona działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Sprawdzi się przy problemach z układem trawiennym, gdyż pobudza wydzielanie soku żołądkowego.

Oregano

Oregano to roślina lecznicza i przyprawa w jednym! Wykorzystuje się je także w farmakoterapii ze względu na właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwgrzybiczne i przeciwpasożytnicze. Jak dla mnie to roślina numer jeden jeśli chodzi o ochronę przeciwdrobnoustrojową. Spośród trzech moich ulubionych ziół: bazylii, tymianku i oregano, to właśnie oregano posiada najsilniejsze działanie przeciwbakteryjne. Dodatkowo posiada wysoki potencjał przeciwutleniający. Zawarte w nim składniki bioaktywne chronią organizm przed rekacjami wolnorodnikowymi.

Jak wprowadzić przyprawy do codziennego gotowania

Zachęcam Was do tego, aby codziennie przemycać przyprawy i zioła do swoich dań. Wystarczy dodawać zaledwie szczyptę, aby nasza potrawa zyskała niezwykły smak, aromat oraz dodatkowe walory zdrowotne.

Na start wystarczy kilka słoiczków, nie cała półka. Cynamon, kurkuma, oregano, słodka papryka i pieprz pokrywają większość dań, które robicie w tygodniu, a świeżą bazylię czy miętę można trzymać w doniczce na parapecie i zrywać listki na bieżąco. Jeśli chcecie skompletować taką półkę bez zbędnych zakupów, lista zakupów w aplikacji Diet & Training by Ann zbiera składniki z całego tygodnia w jedno zestawienie, więc od razu widzicie, czego naprawdę brakuje.

Kilka nawyków, które ułatwiają korzystanie z przypraw na co dzień:

• Suszone zioła dodawajcie wcześniej, w trakcie gotowania, żeby zdążyły oddać aromat. Świeże listki wrzucajcie na koniec, tuż przed podaniem.
• Mielone przyprawy trzymajcie w szczelnych, ciemnych pojemnikach z dala od kuchenki: światło i para wodna najszybciej odbierają im zapach.
• Całe ziarna i kawałki (kardamon, laski cynamonu, korzeń imbiru) zachowują aromat dłużej niż mielone, więc kupujcie je w mniejszych ilościach i rozcierajcie na bieżąco.
• Doprawiajcie stopniowo i próbujcie w trakcie gotowania. Dosypać zawsze można, odjąć już nie.
• Trzymajcie słoiczki na wysokości wzroku, a nie w głębi szafki. Po to, co widzicie, sięgacie częściej.

Przyprawy zmieniają smak codziennych posiłków dopiero wtedy, gdy sięgacie po nie regularnie, a nie od święta. Passa i codzienne monitorowanie postępów w aplikacji Diet & Training by Ann pomagają utrzymać ten rytm nawet w tygodniach, w których gotowanie schodzi na dalszy plan.

Literatura

1. Anand P, Sundaram C, Jhurani S, et al. Curcumin and cancer: An old-age disease with an age-old solution. Cancer Lett 2008, 267: 133-164.
2. Kaławaj K, Lemieszek MK. Prozdrowotne właściwości cynamonu. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2015, 21 (3): 328-331.
3. Kania M, Baraniak J. Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy. Problemy Higieny i Epidemiologii 2015, 96 (2): 414-420.
4. Kulczyński B, Gramza-Michałowska A. Znaczenie żywieniowe imbiru. Bromatologia i CHemia Toksykologiczna, 2016, XLIX (1): 57-63
5. Nurzyńska-Wierdak R., 2012. Ocimum basilicum L. – wartościowa roślina przyprawowa, lecznicza i olejkodajna. Ann. UMCS, Lublin, 22 (1), 20-30.
6. Nurzyńska-Wierdak R. Lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.) – dziko rosnąca i uprawiana roślina zielarska. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska Sectio EEE Horticultura 2012, 22 94): 1-11.
7. Opara EI, Chohan M. Culinary Herbs and Spices: Their Bioactive Properties, the Contribution of Polyphenols and the Challenges in Deducing Their True Health Benefits. International Journal of Molecular Sciences 2014, 15: 19183-19202.

Najczęstsze pytania o przyprawy i zioła w kuchni

Dołączcie do ponad 3,8 miliona osób, które razem z Anną zdrowo jedzą, trenują i dbają o swój balans z aplikacją Diet & Training by Ann.